Tận dụng điều kiện tự nhiên, nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có trong vuông tôm, nhiều hộ dân trên địa bàn xã Năm Căn đang phát triển mô hình nuôi sò huyết kết hợp trong vuông tôm quảng canh cải tiến. Không đòi hỏi quá nhiều chi phí đầu tư, lại có thể mang về nguồn thu đáng kể sau nhiều tháng nuôi, sò huyết từ lâu trở thành một trong những đối tượng thủy sản được người dân quan tâm, góp phần nâng cao giá trị trên cùng diện tích sản xuất.
TẬN DỤNG HỆ SINH THÁI, GIA TĂNG GIÁ TRỊ TRÊN CÙNG DIỆN TÍCH
Với đặc thù vùng đất ngập nước, hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt và nguồn nước phù hợp, xã Năm Căn có nhiều lợi thế để phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng quảng canh cải tiến. Thay vì chỉ tập trung vào một đối tượng, nhiều hộ dân đã chủ động đưa sò huyết vào nuôi kết hợp trong vuông tôm, từng bước đa dạng hóa đối tượng nuôi, góp phần tăng thu nhập.
Toàn xã Năm Căn hiện có 5.636 ha nuôi trồng thủy sản; trong đó diện tích nuôi tôm quảng canh cải tiến kết hợp các loài thủy sản khác khoảng 5.180 ha. Riêng mô hình nuôi tôm kết hợp sò huyết có diện tích khoảng 992,8 ha.
Những con số này cho thấy sò huyết đang từng bước trở thành một đối tượng nuôi kết hợp được người dân quan tâm. Ưu điểm của mô hình là sò huyết có thể tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, trong đó có các loại phù du trong môi trường vuông nuôi. Nhờ vậy, người dân không phải đầu tư nhiều chi phí cho thức ăn, trong khi vẫn có thể tạo thêm một nguồn thu trên cùng diện tích.
Theo các hộ nuôi, giá sò huyết giống hiện khoảng 2 triệu đồng/1 triệu con đối với loại không qua giai đoạn gièo. Nếu qua giai đoạn gièo khoảng nửa tháng, giá có thể lên khoảng 4 triệu đồng/1 triệu con. Tùy điều kiện vuông nuôi, mỗi hộ thường thả từ 3 đến 5 triệu con mỗi đợt.
Sau khoảng 7 - 10 tháng nuôi, nếu điều kiện môi trường thuận lợi, sò có thể đạt kích cỡ thương phẩm. Đặc biệt, người dân có thể thu tỉa, thu dần thay vì phải thu hoạch toàn bộ một lần. Đây cũng là điểm khiến nhiều hộ xem sò huyết như một khoản “của để dành” trong vuông tôm.
Cán bộ khuyến nông, Trung tâm Công ích xã Năm Căn tham quan mô hình nuôi sò của ông Trần Phụ Tính (đội nón) ấp Hàm Rồng.
Ông Trần Phụ Tính, ấp Hàm Rồng, xã Năm Căn, chia sẻ: “Mình thả 1 triệu con thì có loại 2 triệu mấy, có loại 4 triệu đồng. Nếu mà sò mau lớn khoảng 7 - 8 tháng thì khoảng 120 con/kg. Rồi sau này cứ mò bắt tới hoài. Mô hình sò này nuôi thì không có lỗ, lời ít hay nhiều thôi. Có hộ thu gần cả trăm triệu đồng/đợt”.
Theo ông Tính, thuận lợi của mô hình còn nằm ở việc sò huyết có thể nuôi chung với tôm, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên trong vuông. “Nuôi sò thì cái hay là mình thả chung với tôm, không phải cho ăn, chủ yếu nó ăn từ phù du trong vuông. Không may thất tôm thì mình còn có sò để thu. Sò tới lứa thì mình bắt từ từ, cần tiền lúc nào có thể mò bán lúc đó, nên tôi thấy mô hình này khá phù hợp”.
Hiện sò huyết thương phẩm có giá khoảng 80 nghìn đồng/kg đối với loại 100 con/kg và khoảng 100 nghìn đồng/kg đối với loại 80 con/kg. Với mức giá tương đối ổn định, sò huyết đang trở thành nguồn thu bổ sung, giúp người dân giảm sự phụ thuộc vào một đối tượng nuôi.
Trên cùng một vuông tôm, tôm vẫn là đối tượng chủ lực, trong khi sò huyết góp phần đa dạng hóa sản phẩm và tạo thêm nguồn thu. Khi một đối tượng gặp bất lợi do thời tiết hoặc dịch bệnh, người nuôi vẫn còn những đối tượng khác để bù đắp một phần thu nhập.
Anh Danh Văn Luận (phải) ấp Chống Mỹ cùng với gia đình thu hoạch sò (Ảnh tư liệu).
CHỦ ĐỘNG KỸ THUẬT, GIẢM HAO HỤT
Tuy nhiên, phía sau những tín hiệu tích cực, mô hình nuôi sò huyết cũng đối mặt với không ít khó khăn, nhất là những biến động bất thường của thời tiết và môi trường nước. Sự thay đổi đột ngột giữa mưa và nắng có thể làm môi trường vuông biến động, ảnh hưởng đến sức khỏe và tỷ lệ sống của sò.
Ông Phan Văn Duẩn, ấp Chống Mỹ, xã Năm Căn, cho biết: “Mưa xuống rồi nắng lên nó rớt (chết). Nếu mình xử lý tốt thì nó đỡ hao hụt. Còn nếu mình không xử lý tốt nó hao từ 80 đến 90%”.
Thực tế này cho thấy, dù là đối tượng nuôi có ưu điểm về chi phí đầu tư, nhưng người nuôi không thể hoàn toàn phó mặc cho tự nhiên. Việc theo dõi môi trường nước, lựa chọn con giống và quản lý vuông nuôi có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả của mô hình.
Anh Danh Văn Luận, ấp Chống Mỹ, xã Năm Căn, cho biết: “Theo kinh nghiệm của tôi, nuôi sò quan trọng nhất là giữ cho môi trường vuông ổn định. Nhất là lúc mưa nhiều rồi nắng lên đột ngột, mình phải theo dõi nước thường xuyên. Nếu thấy môi trường có vấn đề thì phải xử lý sớm, chứ để sò bị ảnh hưởng rồi mới xử lý thì tỷ lệ hao hụt rất cao. Nuôi con này tuy không tốn nhiều chi phí nhưng mình phải chịu khó theo dõi”.
“Mô hình nuôi sò huyết kết hợp trong vuông tôm phù hợp với điều kiện tự nhiên cũng như phương thức sản xuất quảng canh cải tiến của người dân trên địa bàn xã. Ưu điểm của mô hình là tận dụng được nguồn thức ăn tự nhiên, trong đó có nguồn phù du trong vuông, không đòi hỏi chi phí đầu tư quá lớn nhưng có thể tạo thêm nguồn thu trên cùng diện tích nuôi. Sò giống cần được lựa chọn từ nguồn có chất lượng, kích cỡ tương đối đồng đều và thích nghi với điều kiện môi trường địa phương. Mật độ thả cũng cần được tính toán phù hợp với diện tích, nguồn nước và khả năng quản lý của từng hộ. Trong quá trình nuôi, người dân cần thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết và môi trường nước. Khi xuất hiện những thay đổi bất thường, cần kịp thời có biện pháp xử lý phù hợp nhằm hạn chế sốc môi trường và giảm tỷ lệ hao hụt, ông Lê Văn Tính, cán bộ khuyến nông Trung tâm Công ích xã Năm Căn cho biết.
Toàn xã Năm Căn hiện có 992,8 ha diện tích nuôi tôm kết hợp sò.
Thực tế cho thấy, nuôi sò huyết kết hợp trong vuông tôm đang mở ra một hướng sản xuất phù hợp với điều kiện của người dân xã Năm Căn. Từ một đối tượng nuôi kết hợp, sò huyết đang trở thành nguồn thu bổ sung, góp phần giúp người dân khai thác tốt hơn tiềm năng của từng vuông tôm.
Không nhất thiết phải mở rộng diện tích mới tăng được thu nhập, người dân có thể nâng cao giá trị sản xuất ngay trên diện tích đang có bằng cách đa dạng hóa đối tượng nuôi, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và tổ chức sản xuất hợp lý.
Từ những vuông tôm, người dân không chỉ tạo ra con tôm mà còn có thêm sò huyết và các đối tượng thủy sản khác. Đây không chỉ là câu chuyện về thêm một nguồn thu nhập, mà còn cho thấy sự chủ động của người dân trong thích ứng với thời tiết, tận dụng lợi thế tự nhiên và hướng đến phương thức sản xuất hiệu quả hơn.
Nếu được quản lý tốt, lựa chọn con giống chất lượng, kiểm soát môi trường và áp dụng kỹ thuật phù hợp, sò huyết sẽ không chỉ là nguồn thu trước mắt mà còn có thể trở thành một trong những “của để dành” giúp người dân Năm Căn nâng cao giá trị sản xuất, hướng đến phát triển thủy sản quảng canh cải tiến theo hướng hiệu quả và bền vững./.