Bước vào khung thời gian quy định, nhiều hộ nuôi tôm trên địa bàn xã Năm Căn đang khẩn trương sên vét, xử lý môi trường đầm nuôi. Không chỉ chú trọng nâng cao hiệu quả sản xuất, người dân còn ngày càng ý thức rõ hơn việc bao ví, quản lý bùn đất, góp phần bảo vệ nguồn nước chung.
Toàn xã Năm Căn hiện có tổng diện tích nuôi trồng thủy sản 5.636,14 ha, 100% là nuôi tôm. Trong đó, diện tích nuôi tôm quảng canh cải tiến (QCCT) chiếm 3.667,14 ha, quảng canh truyền thống (sinh thái) 1.564 ha, phần còn lại là nuôi siêu thâm canh.
Đối với hình thức nuôi QCCT và truyền thống, sau khoảng 1-2 năm, người dân thường tiến hành cải tạo nhằm khơi thông dòng chảy, mở rộng mặt nước, loại bỏ chất thải, mầm bệnh và tái tạo nguồn dinh dưỡng cho vụ tiếp theo.
Theo quy định của tỉnh Cà Mau, thời gian cải tạo ao đầm trong vuông nuôi thực hiện từ ngày 15/8 đến 15/10 dương lịch hằng năm. Đây là thời điểm thích hợp để bà con sên vét, phơi đáy, xử lý nguồn nước, sẵn sàng thả giống vào cuối tháng 10, đầu tháng 11.
Chủ động cải tạo, nâng cao hiệu quả vụ nuôi
Những ngày này, không khí làm việc tại nhiều khu vực nuôi tôm trên địa bàn xã diễn ra rất sôi nổi. Bà con tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi, tập trung nhân lực sên vét, xử lý đáy ao. Theo kinh nghiệm thực tế, đây là khâu quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tôm và năng suất toàn vụ.

Người dân đang khẩn trương cải tạo ao đầm, mở rộng diện tích mặt nước để chuẩn bị cho vụ mùa mới.
Ông Trần Văn Thảo (ấp Hàm Rồng) cho biết, gia đình thường duy trì sên vét định kỳ 1-2 năm/lần. Tuy nhiên, việc cải tạo cần thực hiện đúng độ sâu kỹ thuật, tránh sên quá sâu làm ảnh hưởng xấu đến chất lượng đất và nước.
“Tranh thủ 1-2 năm mình sên một lần là hợp lý, nhưng đừng sên sâu quá kẻo thất bại. Chạy máy sâu quá đầm sẽ bị xì phèn, nước sâu cũng dễ mất oxy. Sên xong phải vệ sinh, rải vôi, tạt men vi sinh để chống ô nhiễm dưới đáy kênh thì thả tôm mới hiệu quả”, ông Thảo chia sẻ.
Song song với sên vét, các khâu phơi đầm, cải tạo đất và bổ sung dinh dưỡng tự nhiên cũng được người dân thực hiện kỹ lưỡng.
Ông Trần Tấn Đạt (ấp Hàm Rồng) chia sẻ: “Đến mùa cải tạo là mình dọn dẹp phân tôm thải ra trong quá trình nuôi, rút bớt phế phẩm đó ra để làm sạch đầm. Sau đó phải phơi đầm một thời gian cho đất nghỉ ngơi rồi bón phân tạo màu nước, gây nuôi thức ăn tự nhiên trước khi thả tôm giống”.
Ngành chuyên môn cũng khuyến cáo, việc sên vét cần tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật để tránh làm phát sinh phèn, khí độc. Sau sên vét, người dân cần phơi đầm đủ thời gian, xử lý triệt để cá tạp và chủ động cấp nguồn nước sạch.
Bao ví bùn đất, bảo vệ môi trường sản xuất
Cùng với yêu cầu kỹ thuật, việc bao ví và quản lý bùn đất sau sên vét là giải pháp quan trọng được địa phương đặc biệt quan tâm nhằm tránh bùn tràn ra sông rạch, gây ô nhiễm nguồn nước chung của cộng đồng.
Việc bao ví bùn đất được ông Trần Văn Thảo, ấp Hàm Rồng, xã Năm Căn kiểm tra và bồi đắp thường xuyên.
Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, phần lớn hộ dân đã tự giác làm bờ bao ví trước khi thi công. Lượng bùn thải được giữ lại trọn vẹn trong ô chứa, không để phát tán ra bên ngoài. Đáng chú ý, nguồn bùn đất này còn được bà con tận dụng hiệu quả để gia cố bờ vuông, tôn cao nền nhà, cải tạo vườn tược trồng cây ăn trái, hoa màu.
Ông Trần Tấn Đạt cho biết thêm: “Khi cải tạo mình phải ví ô lại để chứa bùn, vừa giữ lại đắp bờ tránh xói lở, vừa không thải ra ngoài làm ô nhiễm môi trường xung quanh”.
Kỹ sư Lê Văn Tính, Cán bộ Khuyến nông (Trung tâm Công ích) xã Năm Căn thông tin: “Tính đến nay, toàn xã có khoảng 30% hộ dân tiến hành cải tạo. Các hộ còn lại đang khẩn trương làm ao chứa bùn. Sau khi sên vét, bà con phơi đầm từ 10–15 ngày để diệt mầm bệnh và hạn chế khí độc. Tiếp đó là khâu diệt cá tạp, lấy nước vào chuẩn bị thả giống”.
Có thể thấy, hoạt động cải tạo ao đầm tại xã Năm Căn đang từng bước gắn liền với ý thức bảo vệ môi trường. Sự chủ động của người dân cùng sự đồng hành, hướng dẫn sát sao từ chính quyền và ngành chuyên môn sẽ góp phần hạn chế rủi ro dịch bệnh, tạo tiền đề cho một vụ nuôi mới thắng lợi và phát triển bền vững./.