Khi Tổ quốc gọi tên các anh: Hành trình tìm lại danh tính 198 liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Năm Căn
Có những người đã trở về với quê hương sau ngày đất nước hòa bình. Nhưng cũng có những người lính đã nằm lại giữa lòng đất mẹ suốt hàng chục năm, mang theo tên tuổi, quê quán và câu chuyện của một thời tuổi trẻ. Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Năm Căn, 198 phần mộ vẫn chưa xác định được danh tính là 198 câu chuyện còn dang dở, là 198 lời gọi tên mà thân nhân, gia đình vẫn ngày đêm mong chờ. Trong những ngày này, hành trình tìm lại tên cho các anh đang được tiếp nối bằng những mẫu sinh phẩm lấy từ chính nơi các anh yên nghỉ. Mỗi mẫu sinh phẩm là một hy vọng, mỗi thông tin được xác minh là thêm một bước đưa các anh trở về với đúng tên tuổi, quê hương và vòng tay gia đình.
Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm” về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, những ngày qua, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Cà Mau phối hợp với xã Năm Căn triển khai lấy mẫu sinh phẩm hài cốt tại 198 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính ở Nghĩa trang Liệt sĩ Năm Căn.
Nghĩa trang Liệt sĩ Năm Căn hiện là nơi an nghỉ của 691 liệt sĩ. Trong đó, 198 phần mộ vẫn chưa thể xác định chính xác danh tính. Đằng sau những con số ấy là những con người từng có tên, có quê hương, có gia đình và có những người thân đã chờ đợi suốt nhiều năm để biết người mình thương yêu đang yên nghỉ ở đâu.
Tổ thực hiện nhiệm vụ đưa hài cốt liệt sĩ đến khu vực lấy mẫu sinh phẩm.
Với mong muốn trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đợt lấy mẫu sinh phẩm lần này được triển khai hết sức chặt chẽ, khoa học, bảo đảm tính chính xác, an toàn và tuân thủ nghiêm các quy định chuyên môn.
Để thực hiện nhiệm vụ, Đội lấy mẫu của tỉnh đã huy động các tổ chuyên trách gồm: y tế, khai quật, vận chuyển, số hóa, bảo đảm an ninh trật tự, tuyên truyền và hậu cần. Mỗi lực lượng đảm nhận một nhiệm vụ riêng, nhưng tất cả cùng chung một mục tiêu: Thực hiện tốt nhất công việc tìm lại danh tính cho những người đã hy sinh.
Tại nghĩa trang, từng phần mộ được kiểm tra, xác định vị trí, tiến hành khai quật và lấy mẫu sinh phẩm một cách cẩn trọng. Mỗi thao tác đều được thực hiện theo đúng quy trình, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả giám định sau này.
Tổ Y tế cẩn trọng tìm mẫu sinh phẩm chất lượng phục vụ công tác xét nghiệm ADN.
Sau khi thu thập, các mẫu sinh phẩm được quản lý, bảo quản và chuyển phục vụ công tác giám định ADN. Đây là cơ sở quan trọng để từng bước xác định danh tính các liệt sĩ, nối lại những thông tin đã bị thời gian phủ mờ.
Công việc tưởng như chỉ là những con số, những quy trình kỹ thuật, nhưng phía sau mỗi phần mộ là cả một câu chuyện. Đó có thể là một người mẹ đã chờ con trở về trong vô vọng; một người vợ chưa một lần biết chính xác nơi chồng mình nằm xuống; hay những người con, người cháu nhiều năm đi tìm dấu tích của người thân.
Chính vì vậy, mỗi cán bộ, chiến sĩ tham gia nhiệm vụ đều ý thức rằng, mình không chỉ đang thực hiện một công việc chuyên môn, mà còn đang góp phần hoàn thành một nghĩa tình còn dang dở.
Mẫu sinh phẩm được bảo quản đúng theo quy trình.
Trung tá Trần Lâm Ngoan, Phòng Tham mưu, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau, cho biết: “Quá trình lấy mẫu, Tổ số hóa thực hiện đến 15 bước. Từ khi mở mộ đến giai đoạn cuối, chúng tôi chụp 15 bức ảnh và khai báo 15 trường thông tin. Ở góc độ cán bộ, chiến sĩ, chúng tôi rất tự hào khi được thực hiện nhiệm vụ này. Chúng tôi luôn động viên nhau quyết tâm hoàn thành tốt công việc, để cùng với cả nước và lực lượng vũ trang thực hiện tốt nhiệm vụ tri ân các anh hùng liệt sĩ”.
Dự kiến, công tác khai quật và lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Năm Căn được thực hiện trong khoảng 10 ngày. Trong suốt quá trình triển khai, các lực lượng chức năng phải bảo đảm nghiêm ngặt yêu cầu về chuyên môn, kỹ thuật, an toàn; đồng thời giữ gìn tuyệt đối sự tôn nghiêm của nơi an nghỉ các anh hùng liệt sĩ.
Cùng với lực lượng chuyên môn, chính quyền xã Năm Căn cũng tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân cung cấp thông tin liên quan đến liệt sĩ và mộ liệt sĩ trên địa bàn. Bởi trong hành trình tìm lại danh tính, đôi khi một thông tin nhỏ từ người dân, một ký ức được lưu giữ qua nhiều năm, hay một câu chuyện của người từng chứng kiến chiến tranh cũng có thể trở thành manh mối quý giá.
“Thời gian qua, địa phương luôn tích cực phối hợp với Ban Chỉ đạo tỉnh trong việc trao đổi, cập nhật thông tin; đặc biệt là đẩy mạnh công tác tuyên truyền trong suốt quá trình triển khai kế hoạch lấy mẫu ADN. Xã cũng đã chủ động niêm yết công khai danh sách các anh hùng liệt sĩ qua nhiều đợt để phục vụ việc thu thập mẫu. Đồng thời, địa phương luôn tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các gia đình chưa xác định được hài cốt và thông tin liệt sĩ đưa thân nhân đến Ban Chỉ đạo tỉnh thực hiện lấy mẫu ADN. Chúng tôi hy vọng rằng, từ những nỗ lực này, các anh hùng liệt sĩ sẽ sớm được xác định rõ họ tên, quê quán trên từng phần mộ", ông Cao Minh Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Năm Căn, chia sẻ.
198 phần mộ chưa xác định được danh tính không chỉ là con số. Đó là 198 cuộc đời, 198 tuổi thanh xuân đã gửi lại cho đất nước. Có thể thời gian đã làm phai mờ nhiều dấu vết, nhưng không thể làm mất đi sự biết ơn của những người đang sống đối với những người đã hy sinh.
Sau khi lấy mẫu sinh phẩm xong hài cốt liệt sĩ được đưa về nơi ban đầu.
Hành trình xác định danh tính các liệt sĩ chắc chắn còn nhiều khó khăn. Có thể sẽ có những mẫu sinh phẩm chưa cho kết quả ngay, có những thông tin cần tiếp tục xác minh, đối chiếu. Nhưng mỗi bước tiến, dù nhỏ, đều mang một ý nghĩa lớn lao. Bởi khi một danh tính được xác định, không chỉ một người lính được gọi đúng tên mà một gia đình sẽ có thêm một câu trả lời; một người mẹ, người vợ, người con có thể khép lại hành trình chờ đợi; và một người đã hy sinh cho Tổ quốc được trở về trọn vẹn với quê hương, với gia đình.
Với những người đã nằm xuống vì độc lập, tự do của dân tộc, thời gian có thể kéo dài sự chờ đợi, nhưng không thể xóa đi ký ức. Và hôm nay, bằng trách nhiệm, tình cảm và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, những người đang sống vẫn tiếp tục hành trình đi tìm lại tên cho các anh./.